سولههای تیر ورقی (Steel Shed) یا سولههای سنگین وزن (Heavy Shed) یکی از انواع معروف و قدیمی سولهها هستند که در ساختار آنها از تیر ورق استفاده میشود. تیر ورقها از اتصال دو صفحه افقی به نام بال تیر و یک صفحه عمودی به نام جان تیر تشکیل میشوند که بهوسیله جوشکاری یا پیچ و مهره به یکدیگر متصل میشوند. در صورتی که نیاز به مقاطع فولادی با ابعاد خاص باشد، تیر ورق بهعنوان گزینهای مناسب معرفی میشود. این نوع سولهها با قابلیتهای خاص خود، کاربردهای گستردهای دارند و معمولاً در ساخت سازههای صنعتی و بزرگ استفاده میشوند. شرکت آذر سوله آتا با تجربه و تخصص بالا در طراحی و ساخت سولههای تیر ورقی، یکی از پیشگامان این صنعت در ایران به شمار میرود. این شرکت با استفاده از تجهیزات پیشرفته و تیم متخصص، سولههایی با استحکام بالا و مطابق با استانداردهای جهانی طراحی و نصب میکند.
اجزای سوله تیر ورقی
سولههای تیر ورقی از اجزای مختلفی تشکیل شدهاند که به شرح زیر میباشند:
۱) فریم (Frame)
فریم سوله تیر ورقی ساختار اصلی و اسکلت فلزی سوله است که از مجموعهای از ستونها و رفترها تشکیل میشود. فریم بهعنوان عنصر محوری در سوله، بارهای وارد بر سازه را انتقال میدهد و در واقع، تمامی وزن و فشارهای خارجی، مانند برف، باد، و تجهیزات نصبشده بر سقف و دیوارها، توسط فریم به فونداسیون منتقل میشود. این اجزا معمولاً از فولاد ساخته میشوند و طراحی آنها باید بهگونهای باشد که حداکثر استحکام و پایداری را در برابر بارهای مختلف فراهم کند. در فرآیند طراحی فریم، بهویژه نیاز است که ابعاد و ضخامت تیرها و ستونها متناسب با نوع و شرایط بهرهبرداری سوله انتخاب شود.
۲) ستونها (Columns)
ستونها در سولههای تیر ورقی، نقش اصلی تحمل بارهای عمودی (مانند وزن سقف و پوشش) و همچنین برخی بارهای جانبی را دارند. این اجزا معمولاً بهصورت عمودی در سازه نصب میشوند و به فونداسیون متصل میشوند. ستونها بهطور عمده از فولاد سنگین ساخته میشوند و باید از استحکام بسیار بالایی برخوردار باشند تا در برابر فشارهای شدید مقاوم باشند. طراحی صحیح ستونها شامل انتخاب مقاطع مناسب و ابعاد کافی برای جلوگیری از تغییر شکل و کمانش ستون در برابر بارهای اعمالشده است.
۳) رفتر (Rafter)
رفتر بهعنوان تیر افقی یا مورب در بالای سوله نصب میشود که بارهای عمودی را از سقف دریافت کرده و به ستونها منتقل میکند. این عضو معمولاً در هر فاصلهای به ستونها متصل میشود و بهعنوان یک پل عمل میکند که بارهای سقف را به فریم سوله منتقل میکند. رفترها معمولاً از تیرهای فولادی با مقاطع مختلف ساخته میشوند که بهطور خاص برای مقاومت در برابر بارهای کششی و فشاری طراحی شدهاند. همچنین، این تیرها باید بهگونهای طراحی شوند که تغییر شکل و انحراف کمتری در برابر بارهای سنگین داشته باشند.
۴) استرات (Strut)
استراتها عضوهایی هستند که برای افزایش مقاومت سوله در برابر فشارهای طولی و نیروهای جانبی (مانند باد) استفاده میشوند. این اعضا بهطور معمول بهصورت افقی یا مورب در پایین ستونها یا در فریم نصب میشوند و نیروهایی که از فشارهای جانبی بهوجود میآید را بهطور مؤثر منتقل میکنند. استراتها بهطور خاص برای جلوگیری از کمانش یا تغییر شکلهای غیرمجاز در بخشهای مختلف سوله طراحی میشوند.
۵) پرلین (Purlin)
پرلینها اعضای افقی هستند که معمولاً بر روی رفترها یا فریم نصب میشوند و وظیفه آنها انتقال بار سقف به سوله است. این اعضا بهعنوان یک سازه فرعی در سقف عمل میکنند و پوشش سقفی سوله (مثل ورقهای گالوانیزه، آلومینیوم یا سایر پوششها) به آنها متصل میشود. پرلینها باید در برابر بارهای سنگین (مانند برف یا بار باد) مقاوم باشند و باید بهدرستی در فواصل مناسب قرار گیرند تا از دفرمگی و آسیب به سقف جلوگیری شود.
۶) وال پست (Wall Post)
وال پستها ستونهای فرعی هستند که در ابتدا و انتهای سوله قرار دارند و وظیفه تحمل بارهای جانبی و فشارهای خارجی را بر عهده دارند. این اعضا بهویژه برای سولههای بزرگ یا سولههایی که دارای دیوارهای غیرسازهای هستند، بسیار مهم هستند. وال پستها معمولاً در برابر نیروهای کششی و فشاری مقاومت میکنند و باید بهدقت طراحی و نصب شوند تا از انحراف و کمانش جلوگیری کنند.
۷) مهاربندها (Bracing)
مهاربندها بهمنظور مقاومسازی سوله در برابر فشارهای جانبی (مانند فشار باد یا زلزله) و جلوگیری از تغییر شکل و انحراف سازه در طول زمان نصب میشوند. این اعضا بهصورت مورب یا ضربدری طراحی میشوند و بارهای جانبی را بهطور مستقیم به زمین منتقل میکنند. مهاربندها معمولاً از فولاد مقاوم ساخته میشوند و باید در مکانهایی نصب شوند که بهترین عملکرد را در مقابل نیروهای جانبی داشته باشند.
۸) سینه بند (Knee Bracing)
سینه بندها برای جلوگیری از پیچش و تغییر شکل بال تیر طراحی میشوند. این اعضا بهصورت مورب یا قطری به فریم سوله نصب میشوند و معمولاً در نقاطی که فشارهای غیرمستقیم (مثل پیچش یا کمانش) ممکن است موجب آسیب به سازه شود، مورد استفاده قرار میگیرند. سینه بندها با اتصال به تیرهای اصلی، از انحراف آنها جلوگیری کرده و سازه را استحکام میبخشند.
۹) باد بند (Wind Bracing)
باد بندها اعضای مقاوم در برابر نیروهای جانبی ناشی از باد هستند که در سازههای بزرگ و سولههای صنعتی کاربرد دارند. این اعضا بهصورت مورب یا ضربدری در سراسر سازه نصب میشوند و در جهت بهبود پایداری و استحکام سازه در برابر فشارهای جانبی ناشی از باد عمل میکنند. باد بندها باید دارای استحکام کافی برای مقاومت در برابر نیروهای بالا باشند و بهطور معمول از فولاد با مقاومت بالا ساخته میشوند.
۱۰) آبرو (Gutter)
آبروها سیستمهایی هستند که برای انتقال آب باران از سقف به سیستم فاضلاب یا سیستم جمعآوری آب باران استفاده میشوند. این سیستمها بهطور معمول در لبههای سقف سوله نصب میشوند و از جنس فلزی (مانند گالوانیزه یا آلومینیوم) ساخته میشوند. طراحی مناسب آبروها باید بهگونهای باشد که قادر به تحمل حجم زیاد آب باران در فصول بارندگی باشد و در عین حال از بروز مشکلاتی مانند گرفتگی یا آسیب به سقف جلوگیری کند.
۱۱) بیس پلیت (Base Plate)
بیس پلیت قطعهای فلزی است که در محل اتصال ستونها به فونداسیون نصب میشود. این قطعه وظیفه توزیع یکنواخت بارهای وارد شده به ستونها به فونداسیون را بر عهده دارد و معمولاً بهصورت فلزی و با ضخامتهای متفاوت طراحی میشود. بیس پلیتها باید با دقت بالا بهمنظور جلوگیری از تخریب فونداسیون و ستونها در برابر نیروهای سنگین طراحی شوند و از اتصالات قوی برای اتصال ستونها به فونداسیون استفاده شود.
تمام این اجزا باید بهدقت طراحی و نصب شوند تا سوله عملکرد بهینهای داشته باشد. در این زمینه، شرکت آذر سوله آتا با استفاده از تجهیزات مدرن و فرآیندهای دقیق مهندسی، به طراحی و ساخت سولههایی با بیشترین کارایی و استحکام پرداخته است.
تیر ورق چیست و چرا از آن استفاده میشود؟
تیر ورق یا Plate Girder یک نوع سازه فلزی است که از اتصال صفحات فولادی به یکدیگر ساخته میشود. در مقایسه با تیرآهن، تیر ورق با استفاده از جوشکاری ساخته میشود و از نظر استحکام و قابلیت حمل بار، عملکرد بهتری دارد. این نوع تیرها در ساخت سولههای تیر ورقی، پلها، روگذرها، و سایر سازههای سنگین مورد استفاده قرار میگیرند.
در ساخت سوله تیر ورقی، تیر ورق بهطور عمده برای ساخت ستونها، رفترها و فریمها بهکار میرود. این سولهها به دلیل استحکام بالا و وزن مناسب، برای پروژههای صنعتی و تجاری مناسب هستند. شرکت آذر سوله آتا با بهرهگیری از تکنولوژیهای روز و استفاده از مواد اولیه با کیفیت، سولههای تیر ورقی مقاوم و بادوام تولید میکند که نیازهای مختلف صنعتگران و مشاغل را برآورده میسازد.
مزایای سوله تیر ورقی
- دوام و استحکام بالا: سولههای تیر ورقی با عمر طولانی و مقاومت بالا در برابر فشارها و تغییرات آب و هوایی شناخته میشوند. شرکت آذر سوله آتا با استفاده از متریال با کیفیت و فرآیندهای دقیق، سولههایی با دوام چندین دهه میسازد.
- امکان ساخت دهانههای وسیع: سولههای تیر ورقی به دلیل ساختار خاص خود، میتوانند دهانههای بزرگ بدون نیاز به ستونهای میانی داشته باشند. این ویژگی برای استفاده در فضاهای صنعتی با تجهیزات حجیم و سنگین بسیار مفید است.
- سرعت نصب بالا: نصب سولههای تیر ورقی سریع و آسان است. اتصالات پیچ و مهرهای یا جوشکاری بهراحتی انجام میشود و این موضوع باعث کاهش زمان ساخت و هزینههای اجرایی میشود.
- قیمت مناسب و اقتصادی: بهطور کلی سولههای تیر ورقی نسبت به سایر انواع سولهها مانند سولههای خرپایی، از نظر هزینه نصب و مواد اولیه، مقرون بهصرفهتر هستند.
- انعطافپذیری در طراحی: این سولهها میتوانند بر اساس نیاز پروژه و شرایط محیطی بهراحتی طراحی و سفارشیسازی شوند. شرکت آذر سوله آتا با تجربه فراوان در این زمینه، توانایی طراحی سولههایی با ابعاد و ویژگیهای خاص را دارد که با نیازهای دقیق مشتریان هماهنگ است.
- فضای داخلی وسیع: سولههای تیر ورقی به دلیل قاب فولادی سفت و محکم خود، میتوانند مساحت بیشتری را بدون نیاز به ستونهای داخلی پوشش دهند. این ویژگی به انبارها و کارگاهها اجازه میدهد تا فضای بیشتری برای ذخیرهسازی یا جابجایی محصولات داشته باشند. از طرفی، این فضای وسیع میتواند عملکرد اقتصادی را بهبود بخشیده و ارزش افزوده برای مالک ایجاد کند.
معایب سوله تیر ورقی
- سنگینی سازه: سولههای تیر ورقی به دلیل استفاده از فولاد بیشتر، ممکن است سنگینتر از سایر انواع سولهها باشند. این موضوع میتواند هزینههای حمل و نقل و نصب را افزایش دهد.
- محدودیت در ساخت دهانههای بسیار بزرگ: در مواردی که نیاز به دهانههای بسیار وسیع است، ممکن است سولههای تیر ورقی نتوانند بهخوبی عمل کنند و نیاز به طراحی خاصتری داشته باشند.
کاربردهای سوله تیر ورقی
- صنایع بزرگ و کارخانجات: سولههای تیر ورقی بهخاطر استحکام بالا و قابلیت طراحی برای دهانههای وسیع، گزینه مناسبی برای کارخانجات بزرگ و تولیدی هستند.
- پالایشگاهها و صنایع نفت و گاز: ساختار مقاوم این سولهها برای مکانهایی که نیاز به مقاومت بالا در برابر شرایط سخت دارند، بسیار مناسب است.
- انبارها و سالنهای چندمنظوره: بهخاطر انعطافپذیری در طراحی، این سولهها برای استفادههای چندمنظوره مانند انبارهای کالا، سالنهای ورزشی، و مراکز تجاری مناسب هستند.
- پروژههای نظامی و فضایی: در این پروژهها، نیاز به سازههایی با استحکام و مقاومت بالا وجود دارد که سولههای تیر ورقی بهراحتی پاسخگوی این نیازها هستند.
شرکت آذر سوله آتا با درک دقیق نیازهای مشتریان در صنایع مختلف، توانسته است سولههای تیر ورقی با کیفیت عالی و مطابق با استانداردهای جهانی طراحی و نصب کند. این شرکت با استفاده از فناوریهای روز دنیا و تیم مهندسی متخصص، سولههایی با دوام، مقاوم و اقتصادی به مشتریان خود ارائه میدهد.

- برخی از انواع سوله تیر ورقی -
ویژگیهای سوله تیر ورقی
سوله تیر ورقی که به آن سازه فولادی تیر ورقی نیز گفته میشود، به دلیل ویژگیهای خاص خود در برابر شرایط مختلف طبیعی مانند زلزله و باد، به عنوان یک گزینه مطلوب برای ساخت و ساز در پروژههای صنعتی و انبارها شناخته میشود. در این متن به بررسی ویژگیها، مزایا و عواملی که بر قیمت آن تأثیر میگذارند خواهیم پرداخت.
مقاومت لرزهای
یکی از ویژگیهای برجسته سولههای تیر ورقی، مقاومت لرزهای بالا است که به دلیل ساختار فولادی آنها است. این نوع سازهها به خوبی قادرند انرژی امواج لرزهای را جذب کرده و از آسیبهای احتمالی به سازه جلوگیری کنند. در ادامه، ویژگیهای آن را بیشتر توضیح میدهیم.
- انعطافپذیری بالا: سولههای تیر ورقی به دلیل انعطافپذیری بالای فولاد، قادر به جذب و کاهش انرژی ناشی از امواج لرزهای هستند. این ویژگی باعث میشود که این سازهها عملکرد بهتری در برابر زمینلرزهها داشته باشند و کمتر دچار آسیب شوند.
- ویژگیهای مکانیکی فولاد: فولاد به عنوان مادهای ناهمسانگرد با مقاومت کششی، فشاری و برشی بالا شناخته میشود. این ویژگیها باعث میشوند که سازههای فولادی نسبت به زلزله و فشارهای دیگر پاسخ بهتری بدهند.
- الاستوپلاستیک بودن: سولههای تیر ورقی میتوانند انرژی ورودی از زلزله را از طریق تغییر شکل پلاستیکی جذب کنند. این ویژگی به سازه اجازه میدهد که در برابر زمینلرزههای شدید و مکرر، مقاوم بماند.
- وزن سبک: نسبت به بسیاری از مصالح ساختمانی دیگر، سولههای تیر ورقی وزن کمتری دارند، که این امر موجب کاهش اثرات ضربهای ناشی از شوکها و لرزشهای زمین میشود.
مقاومت در برابر باد
سولههای تیر ورقی همچنین در برابر بادهای شدید و طوفانها مقاوم هستند. ویژگیهای خاص ساختاری این سازهها آنها را برای مقابله با شرایط جوی سخت مناسب میسازد:
- وزن سبک و استحکام بالا: سولههای فولادی به دلیل داشتن وزن سبک و استحکام زیاد، میتوانند در برابر بادهایی با سرعتهای بالا، تا حدود ۷۰ متر بر ثانیه مقاومت کنند. این ویژگی باعث میشود که سولهها بتوانند در مناطق با شرایط جوی نامساعد و طوفانی کاربرد داشته باشند.
- قابلیت کشش بالا: قطعات فولادی در سولههای تیر ورقی دارای قابلیت کشش و تغییر شکل پلاستیکی هستند، که باعث افزایش مقاومت این سازهها در برابر باد و زلزله میشود.
- سبک وزن: یکی از ویژگیهای مهم سولههای تیر ورقی، سبک بودن آنها نسبت به سازههای بتنی است. مقایسه مقاومت فولاد با بتن نشان میدهد که فولاد به دلیل داشتن نسبت مقاومت به چگالی بسیار بالاتر، از ویژگیهای فوقالعادهای برخوردار است. این ویژگی باعث میشود که سولههای تیر ورقی برای ساخت سازههایی با ابعاد بزرگ و وزن کم، گزینه مناسبی باشند.
- مقاومت در برابر بارهای مختلف: سولههای تیر ورقی توانایی تحمل بارهای سنگین و فشارهای جانبی را دارند و در برابر شرایط جوی نامساعد مانند باد و برف مقاوم هستند.
- قابلیت طراحی با دهانههای بزرگ: این سولهها میتوانند بدون نیاز به ستونهای میانی دهانههای وسیعتری داشته باشند که برای بسیاری از پروژهها مانند انبارها و سالنهای صنعتی بسیار مفید است.
- صرفهجویی در زمان و هزینه: نصب سریع و آسان سولههای تیر ورقی باعث کاهش زمان و هزینههای ساخت میشود.
- قابلیت سفارشیسازی: سولههای تیر ورقی میتوانند بهراحتی بر اساس نیاز پروژههای مختلف، از نظر ابعاد و ویژگیها سفارشی شوند.
عوامل مؤثر بر قیمت سوله تیر ورقی
قیمت سوله تیر ورقی به عوامل مختلفی بستگی دارد. از جمله این عوامل میتوان به مواد اولیه مورد استفاده، ابعاد و اندازههای سوله، پیچیدگی طراحی، محل اجرای پروژه، و هزینههای حمل و نقل اشاره کرد. این عوامل باید بهطور دقیق در محاسبات قیمت در نظر گرفته شوند تا بهترین قیمت برای مشتریان ارائه شود.
- قیمت مواد: بخش عمدهای از سولههای تیر ورقی از فولاد ساخته شده است. قیمت فولاد معمولاً بین ۷۰ تا ۸۰ درصد هزینه ساخت را به خود اختصاص میدهد. نوسانات قیمت فولاد میتواند تأثیر زیادی بر قیمت تمام شده سولهها داشته باشد.
- طراحی سازه: طراحی دقیق و منطقی میتواند تأثیر زیادی بر هزینه ساخت سوله داشته باشد. نحوه طراحی فونداسیون، فاصله ستونها و طراحی تیرهای فولادی میتواند بر میزان فولاد مصرفی و هزینه ساخت تأثیر بگذارد.
- موقعیت جغرافیایی: موقعیت پروژه، شرایط جغرافیایی و نیازهای خاص ساخت و ساز نیز میتوانند قیمت سازههای تیر ورقی را تحت تأثیر قرار دهند.
- هزینههای ساخت و ساز: هزینه نیروی کار، مدت زمان ساخت و مهارت کارگران نیز از دیگر عواملی هستند که بر قیمت تمام شده سولههای تیر ورقی تأثیر میگذارند.
سولههای تیر ورقی به دلیل ویژگیهای خاص خود، از جمله مقاومت در برابر زلزله، باد، سبک بودن، و مزایای کاربردی مانند نصب سریع و فضای داخلی وسیع، گزینهای عالی برای پروژههای صنعتی و تجاری محسوب میشوند. با این حال، قیمت این سازهها تحت تأثیر عواملی چون قیمت مواد اولیه، طراحی و موقعیت جغرافیایی قرار دارد. انتخاب سوله تیر ورقی میتواند به دلیل صرفهجویی در زمان و هزینهها، یک تصمیم هوشمندانه در پروژههای ساختمانی باشد.
پرسش های متداول
سوله تیر ورقی چیست و چه کاربردهایی دارد؟
سولههای تیر ورقی یا سولههای سنگین وزن، سازههای فولادی هستند که از تیرهای ورق ساخته میشوند. این سولهها به دلیل استحکام بالا، عمدتاً در پروژههای صنعتی، کارخانجات، پالایشگاهها و سالنهای بزرگ کاربرد دارند.
مزایای سوله تیر ورقی چیست؟
سولههای تیر ورقی دارای مزایایی همچون دوام و استحکام بالا، امکان ساخت دهانههای وسیع بدون نیاز به ستونهای میانی، سرعت نصب بالا، قیمت مناسب و انعطافپذیری در طراحی هستند. این ویژگیها باعث شده که انتخابی مناسب برای پروژههای صنعتی و تجاری باشند.
اجزای اصلی سوله تیر ورقی شامل چه مواردی است؟
اجزای اصلی سوله تیر ورقی شامل فریم، ستونها، رفتر، استرات، پرلین، وال پست، مهاربندها، سینه بند، باد بند، آبرو و بیس پلیت هستند. هر یک از این اجزا نقش خاصی در استحکام و عملکرد سوله دارند.
تیر ورق چیست و چرا از آن در سولههای تیر ورقی استفاده میشود؟
تیر ورق نوعی سازه فلزی است که از اتصال صفحات فولادی به یکدیگر ساخته میشود. استفاده از تیر ورق در سولههای تیر ورقی به دلیل استحکام بالای آن در تحمل بار و مقاومت در برابر فشارهای مختلف است.
سولههای تیر ورقی چه معایبی دارند؟
سولههای تیر ورقی شاید نسبت به سایر انواع سولهها سنگینتر باشند و این میتواند هزینههای حمل و نقل و نصب را افزایش دهد. همچنین، در صورتی که نیاز به دهانههای بسیار بزرگ باشد، نیاز به طراحیهای خاصتری خواهند داشت.
سوله تیر ورقی در برابر زلزله چطور عمل میکند؟
سولههای تیر ورقی به دلیل ساختار فولادی خود، مقاومت لرزهای بالایی دارند. این سازهها قادر به جذب و کاهش انرژی ناشی از زلزله هستند و کمتر دچار آسیب میشوند. فولاد در برابر فشارهای مختلف بسیار مقاوم است و میتواند تغییر شکل پلاستیکی داشته باشد تا انرژی ورودی را جذب کند.
هزینههای ساخت سوله تیر ورقی تحت تأثیر چه عواملی قرار دارد؟
هزینه ساخت سوله تیر ورقی تحت تأثیر عواملی مانند قیمت مواد اولیه (به ویژه فولاد)، طراحی سازه، موقعیت جغرافیایی پروژه، هزینههای نیروی کار و مدت زمان ساخت قرار دارد.
سوله تیر ورقی چه مزایای اقتصادی دارد؟
سولههای تیر ورقی به دلیل نصب سریع، وزن سبک و قابلیت ایجاد فضای داخلی وسیع، میتوانند هزینههای ساخت و نگهداری را کاهش دهند. این سولهها همچنین نیاز به ستونهای داخلی کمتری دارند که باعث بهرهوری بیشتر فضای داخلی میشود.
آیا سوله تیر ورقی مقاوم در برابر باد و طوفان است؟
بله، سولههای تیر ورقی به دلیل استحکام بالای فولاد و وزن سبک، میتوانند در برابر بادهای شدید و طوفانها مقاومت کنند. این سولهها قادرند تا سرعت بادهایی با حدود ۷۰ متر بر ثانیه را تحمل کنند.
سولههای تیر ورقی چه ویژگیهای خاصی دارند؟
سولههای تیر ورقی از ویژگیهایی چون مقاومت بالا در برابر زلزله و باد، سبک بودن نسبت به سازههای بتنی، فضای وسیع داخلی بدون نیاز به ستونهای میانی، نصب آسان و تحویل سریع برخوردار هستند. این ویژگیها باعث میشود که سولههای تیر ورقی گزینهای عالی برای پروژههای صنعتی و تجاری باشند.










